ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ
ΧΡΟΝΟΙ (σχέδιο μαθήματος)
1. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Η εποχή που αρχίζει από το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου (323π.χ) και τελειώνει
με την κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους (30π.Χ).
είναι η μετα-κλασική περίοδος που σφραγίζει την
μετάβαση από τον κόσμο των κλειστών πόλεων-κρατών στην κοσμοπολίτικη αυτοκρατορική
οικουμένη που θα διαδεχθούν οι Ρωμαίοι, διατηρώντας όμως την ελληνική ως
βάση.
α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ
ενιαίο οικονομικό σύστημα.
·
με χρήση ενιαίου νομίσματος, (χρήση
ελληνικών νομισμάτων και απόσυρση περσικών)
·
κοινή νομισματική πολιτική ν
·
κοινός τρόπος συναλλαγών (δημιουργία
τραπεζών και χρήση επιταγών)
Οι βασιλείς κάτοχοι της γης.
Ανάπτυξη του εμπορίου λόγω της πλούσιας γεωργικής παραγωγής
β. ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΡΩΜΑΤΩΣΗ
i.
Αστική τάξη (κυρίως Έλληνες)
ii.
Εργάτες, μικροκαλλιεργητές
iii. Δούλοι (για την κάλυψη των αναγκών της πλούσιας διαβίωσης των ηγεμόνων και των
ανώτερων στρωμάτων και της μη επάρκειας εξαρτημένης δουλοπαροκιακής εργασίας)
Έλληνες και ντόπιοι
αξιωματούχοι (ιερατείο, μεγαλοκτηματίες, πλοιοκτήτες, έμποροι)
ò
μικροϊδιοκτήτες & κατώτεροι
υπάλληλοι του στρατού και της διοίκησης
ò
ελεύθεροι μισθωτοί & δούλοι
γ. ΠΟΛΙΤΙΚΑ
·
Μοναρχία
Ο Μονάρχης κυβερνά με ένα επιτελείο Ελλήνων και
ορισμένων εξελληνισμένων γηγενών ανώτερων κοινωνικών στρωμάτων.
απόδοση θεϊκών τιμών στο μονάρχη
Με τη διάσπαση και το διαμελισμό του
κράτους του Αλεξάνδρου από τους διαδόχους του τα τρία αυτά στοιχεία
συγχωνεύτηκαν και δημιούργησαν έναν νέο τύπο οργάνωσης της εξουσίας,
την «ελληνιστική μοναρχία»
Χαρακτηριστικά ελληνιστικής
μοναρχίας
άσκηση προσωπικής εξουσίας, λατρεία ηγεμόνα, διαδοχή δυναστείας, και μεγάλη
δύναμη εξουσίας ð χαρακτήρας απολυταρχικός
·
ο πολίτης αποστασιοποιείται από τα κοινά και μεριμνά
για το ατομικό συμφέρον
Το κέντρο βάρους
μετατοπίστηκε από τη μητροπολιτική Ελλάδα στις μεγαλουπόλεις της Ανατολής.
Στον ελλαδικό χώρο κάποιες πόλεις-κράτη (Αθήνα,
Σπάρτη, Ρόδος, Δήλος) διατήρησαν την αυτονομία τους ενώ άλλες περιοχές
του ελλαδικού χώρο για να διατηρήσουν την αυτονομία τους οργανώθηκαν σε
ομοσπονδίες, ( Αχαϊκή και Αιτωλική συμπολιτεία )
2. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Ο
πολιτισμός που δημιούργησαν οι Έλληνες και ένας περιορισμένος αριθμός
εξελληνισμένων αλλοεθνών στον ελληνιστικό χώρο τους τρεις τελευταίους αιώνες
της 1ης χιλιετίας π. Χ.
Προήλθε’
1. Από τη σύνθεση ελληνικών και
ανατολικών πολιτιστικών στοιχείων και διαμορφώθηκε ανάλογα με τις οικονομικές,
πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες των ελληνιστικών κρατών
2. Από την κοινωνική και εθνική διαφοροποίηση των Ελλήνων από τους άλλους
λαούς’ η διαφοροποίηση αυτή διαμόρφωσε και τις ιδιαίτερες οικονομικές,
κοινωνικές, πολιτικές συνθήκες των ελληνιστικών κρατών.
|
ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ |
Ελληνιστικά πνευματικά
κέντρα |
|
Γλώσσα |
|
|
Θρησκεία - Θρησκευτικός
συγκρητισμός (Ανάμειξη ετερογενών -ξένων-
θρησκευτικών στοιχείων , πίστης και λατρείας) |
|
|
Γράμματα |
|
|
Επιστήμες |
|
|
Τέχνες |
ΓΛΩΣΣΑ
Kοινή διάλεκτος ή Κοινή
Προήλθε’
από τη σύνθεση των ελληνικών διαλέκτων στις
πόλεις της Ανατολής.
Υπερίσχυσαν τα πιο απλά
ιδιώματα των διαλέκτων
Διαδόθηκε σε όλα τα
κοινωνικά στρώματα, έγινε το κύριο όργανο έκφρασης και ομιλίας του ελληνιστικού
κόσμου
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
F
Ο ελληνιστικός πολιτισμός δεν ήταν μια απλή συνένωση ελληνικών και ανατολικών
στοιχείων αλλά μια δημιουργική προσαρμογή των ελληνικών και ανατολικών
στοιχείων μέσα στις νέες προοπτικές που διαμορφώθηκαν από τις κατακτήσεις του
Μ. Αλεξάνδρου και τον ελληνιστικό κόσμο.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: να έχουμε υπόψη μας,
χωρίς αυτό να παραγκωνίζει το έργο του Μ. Αλεξάνδρου, ότι κανένας στρατηλάτης
δεν διεξάγει επεκτατικούς πολέμους για να... εκπολιτίσει, οι μάχες σημαίνουν
σφαγές, αλλά ως στρατηλάτης και κατακτητής σκέφτηκε σωστά την ομοσπονδιακή διοίκηση
και την πολυπολιτισμική στρατηγική για να διατηρήσει την αυτοκρατορία που
σχημάτισε και κατείχε με τις εκστρατείες του
